27 juli 2026
Je bent goed in je werk. Dat zeggen anderen, en je merkt het zelf ook. En toch kom je sommige dagen leeg thuis, zonder dat je precies kunt aanwijzen wát er nou zo zwaar aan was.
Dat is geen kwestie van te weinig discipline of een verkeerde instelling. Vaardigheid en energie zijn twee verschillende dingen, en de 6 Types of Working Genius is gebouwd om precies dat verschil zichtbaar te maken. Wat ik er zelf zo waardevol aan vind: het geeft je woorden voor iets dat je al voelde maar nooit kon uitleggen. Waarom het ene overleg je energie geeft en het andere je uitput. Waarom een collega een taak blijft uitstellen die voor jou vanzelf gaat.
Zodra een team dat samen kan benoemen, verandert er iets. Je krijgt een gemeenschappelijke taal om over samenwerking te praten. Je ziet waar bij elkaar de energie zit en waar de frustratie ontstaat. En je kunt elkaar bewuster inzetten op het werk dat gedaan moet worden, zonder dat het een oordeel wordt over wie iemand is. Dat laatste is voor mij de kern: het gaat niet over goed of fout, en ook niet over wie harder zijn best doet.
Hieronder de basis van het model: waar het vandaan komt, hoe de zes types werken, en wat je er in de praktijk mee doet.
Working Genius meet niet wie je bent. Het meet waar je energie van werk krijgt en waar die weglekt, in het proces van iets gedaan krijgen.
Dat is een ander uitgangspunt dan MBTI, DISC of het Enneagram. Die zeggen iets over je persoonlijkheid, je voorkeuren, je manier van communiceren. Working Genius zegt iets over je werk: welk soort taken je voeden en welke je leegtrekken.
Terug naar dat onderscheid tussen energie en vaardigheid: dat je ergens goed in bent en er toch leeg van raakt, is niet gek en het is geen zwakte. Het is informatie. Precies dat onderscheid voorkomt ook dat iemand die een taak laat liggen meteen als lui of ongemotiveerd wordt weggezet.
Het model komt van Patrick Lencioni (The Table Group), bekend van De vijf frustraties van teamwork. Hij beschrijft het in The 6 Types of Working Genius (2022), verteld als fabel over ondernemer Bull Brooks, die uitzoekt waarom sommig werk hem energie geeft en ander werk hem uitput.
Iedereen heeft twee geniuses waar energie uit voortkomt. Samen vormen de zes een cyclus, van een eerste vraag tot een afgerond resultaat.
Wonder (Verwonderen). Ziet onbenut potentieel en stelt de vraag die anderen niet stellen. Verliefd op het probleem, niet op de oplossing.
Invention (Vindingrijkheid). Genereert nieuwe ideeën. Begint het liefst met een blanco vel, en schept iets uit niets.
Discernment (Oordeelsvermogen). Beoordeelt ideeën op werkbaarheid via intuïtie. Voelt aan wat werkt, ook zonder bewijs.
Galvanizing (Mobiliseren). Enthousiasmeert mensen voor een idee en zorgt voor energie en momentum in de groep.
Enablement (Mogelijk maken). Anticipeert op behoeften en ondersteunt de uitvoering. De lijm van het team.
Tenacity (Volharding). Drijft taken naar voltooiing. Taakgericht en resultaatgedreven. Maakt het écht af.
Geen van de zes is beter dan de andere. Ze zijn alle zes ergens nodig, en een team dat er één mist, merkt dat.
Je zes scores verdelen zich in drie lagen van twee.
Working Genius — je twee sterkste. Hier zit je energie en je voldoening, ook als het werk objectief zwaar is. Dit is waar je het liefst je tijd doorbrengt.
Working Competency — je twee middelste. Je kunt ze prima uitvoeren en niemand ziet aan het resultaat dat het niet je favoriete werk is. Ze geven je alleen weinig energie terug. In beperkte doses houd je dit goed vol.
Working Frustration — je twee zwakste. Werk hierin trekt je leeg, ook als je er goed in bent. Structureel werken in je Working Frustration is een directe route naar een burn-out.
Die laatste zin is precies waarom dit model verder gaat dan een leuk inzicht. Als iemand maandenlang werk doet dat in zijn Frustration valt, is het uitblijven van resultaat geen kwestie van houding. Het is uitputting die op de verkeerde plek wordt uitgelegd.
De zes geniuses zijn niet willekeurig gerangschikt. Ze horen bij drie fases die elk project doorloopt:
Ideation — een behoefte zien en er een idee bij bedenken. Gedreven door Wonder en Invention.
Activation — beoordelen of het idee werkbaar is en er beweging achter krijgen. Gedreven door Discernment en Galvanizing.
Implementation — het idee daadwerkelijk gedaan krijgen en bevestigen dat het werkt. Gedreven door Enablement en Tenacity.
Activation is volgens The Table Group de fase die teams het vaakst overslaan of te dun bezetten. Een idee dat op papier goed is, heeft nog steeds iemand nodig die het tegen het licht houdt, en iemand anders die er draagvlak voor bouwt. Zonder die twee stappen blijft een goed plan een goed plan.
Als je team consequent op hetzelfde punt in een project vastloopt, is dat zelden pech. Meestal ontbreekt daar simpelweg de energie.
Er loopt nog een tweede lijn door het model. Drie geniuses zijn responsive: ze reageren op wat er om hen heen gebeurt. Wonder ziet wat er niet klopt, Discernment reageert op andermans idee, Enablement reageert op de vraag om hulp.
De andere drie zijn disruptive: ze veroorzaken zelf verandering. Invention bedenkt een nieuwe manier, Galvanizing zet mensen in beweging, Tenacity duwt op tempo en standaard tot iets af is.
Een team met alleen responsive energie blijft vragen stellen en accommoderen, maar forceert nooit een verandering. Een team met alleen disruptive energie verandert dingen die niet veranderd hoefden te worden. Je hebt allebei nodig, en het helpt om te weten welke kant jouw team op leunt.
Een individuele uitslag is bruikbaar, maar de echte waarde ontstaat zodra een team de resultaten naast elkaar legt. Dat is de Team Map: alle geniuses en frustrations van iedereen in één overzicht.
Twee dingen springen er dan meestal uit. Een gat: een genius die vrijwel niemand heeft, waardoor het team op dat punt in élk project moeite heeft. En een overschot: een genius die bijna iedereen heeft, waardoor de fases waar het team dun zit ondergesneeuwd raken. Een team vol Wonder en Invention bedenkt moeiteloos ideeën en heeft weinig Volharding om ze af te maken.
Wat die kaart vooral doet, is een vastgelopen project herdefiniëren. Niet als iemands persoonlijke falen, maar als een structureel gat in hoe het team is samengesteld. Dat is een makkelijker gesprek om te voeren, en een makkelijker probleem om op te lossen.
De uitslag komt uit een assessment van 42 vragen, ongeveer tien minuten, af te nemen op WorkingGenius.com. Die korte doorlooptijd is bewust: de bedoeling is dat je de resultaten in één gesprek kunt gebruiken, niet dat je er eerst weken op moet studeren.
Voelt je uitslag niet helemaal kloppend? Dat komt voor, en The Table Group heeft er een werkblad voor waarmee je per type nagaat of het je energie geeft, of je het kunt maar het je op den duur leegtrekt, of het je frustreert. De vraag die je jezelf daarbij stelt is steeds dezelfde: waar krijg ik energie van, niet waar ben ik goed in.
Zodra je dit weet, van jezelf en van elkaar, verandert er iets concreets in hoe je samenwerkt:
Wat het niet doet: mensen in een hokje plaatsen, of een excuus leveren om taken te ontlopen. Je Working Frustration blijft soms gewoon jouw werk. Het verschil is dat je weet waarom het zwaar is, en dat je het kunt doseren in plaats van jezelf erop af te rekenen.
Nieuwsgierig wat jouw twee sterkste geniuses zijn, of waar het in je team schuurt? Dat begint met de assessment, of gewoon met een gesprek erover.
Bron: Patrick Lencioni, The 6 Types of Working Genius (The Table Group, 2022). Beschrijvingen van de zes geniuses gebaseerd op zestalenten.nl.
Benieuwd hoe Working Genius jouw team kan helpen?
Neem contact op